Date: 4 February 2017, at 3:00 pm
Lecturer: Jacek Mikołajczyk
Title: Political music: Brecht vs contemporary musical theatre (and not only)

Miejsce: foyer Sceny przy Wierzbowej im. Jerzego Grzegorzewskiego 

"Political music: Brecht vs contemporary musical theatre (and not only)". Open lecture by Jacek Mikołajczyk

W tym sezonie cykl wykładów w Teatrze Narodowym poświęcamy trzem legendarnym reformatorom teatru XX wieku, twórcom nowych metod aktorskich: Konstantemu StanisławskiemuBertoltowi Brechtowi i Jerzemu Grotowskiemu
Jak ich wizje wpływają na uprawianie i rozumienie teatru dzisiaj? Czy ich propozycje inspirują współczesnych twórców? Gdzie można znaleźć nieoczywiste ślady ich działalności? 

COŚ TY ATENOM...? Cykl wykładów otwartych w sezonie 2016/2017 →

Muzyka polityczna: Brecht a współczesny teatr (nie tylko) muzyczny. 
Muzyka i muzyczność miały kluczowe znaczenie dla idei Brechtowskiego teatru epickiego. Muzyka w teatrze epickim – pisał Brecht – „stała się aktywnym współuczestnikiem procesu obnażania całego korpusu idei klasy średniej. Stała się denuncjatorem, donosicielem, szpiclem”. Miała komunikować, komentować, zmuszać do zajęcia postawy. Inspiracji szukał Brecht nie w operze, ale w muzyce popularnej, czerpiąc pełnymi garściami m.in. z dorobku niemieckiego kabaretu.
Gest Brechta, polegający na krytyce estetyzującej czy – jak to określał – „kulinarnej” opery i oparciu teatru epickiego na muzyce i stylistyce widowisk popularnych, znajduje wiele analogii w teatrze współczesnym. Krytyczny potencjał w ostatnich latach zwiększa komercyjny teatr muzyczny, czego wyrazem są takie musicale jak Przebudzenie wiosny czy Hamilton. Ich twórcy czasem bezpośrednio nawiązują do koncepcji Brechta, czasem wpisują się w tradycję nurtów ukształtowanych przez Brechtowskie idee.
Z drugiej strony, współcześni reżyserzy teatru dramatycznego deklarujący społeczne i polityczne zaangażowanie (m.in. Jan Klata, Monika Strzępka) nie stronią od flirtu z gatunkami kojarzonymi z kulturą popularną, w tym muzyczno-teatralnymi. W efekcie granica między gatunkami popularnymi a elitarnymi ulega zatarciu, a teatr współczesny wydaje się zbliżać na nowo do Brechtowskiej formuły krytycznego teatru muzycznego.

Jacek Mikołajczyk – teatrolog, reżyser, tłumacz, doktor nauk humanistycznych. Adiunkt w Zakładzie Teatru i Dramatu Uniwersytetu Śląskiego, gościnnie wykładał również na University of Washington w Seattle (2012–2013). Stypendysta Fulbrighta.
Opublikował m.in.: Musical nad Wisłą. Historia musicalu w Polsce w latach 1957–1989 (2010); Operetka przy Nowym Świecie. Historia teatru muzycznego w Gliwicach w latach 1952–2015 (2016). W latach 2002–2014 kierownik literacki Gliwickiego Teatru Muzycznego. Wyreżyserował we własnym przekładzie musicale: Rodzina Addamsów (Gliwicki Teatr Muzyczny, 2015 – spektakl nagrodzony Złotą Maską za reżyserię) i Zakonnica w przebraniu (Teatr Muzyczny w Poznaniu, 2016). Tłumacz musicali (m.in. Kobiety na skraju załamania nerwowego, Hair, Tarzan). W Programie Drugim Polskiego Radia prowadzi (razem z Marcinem Zawadą) autorską audycję „Ten cały musical”.  

Na zdjęciu: Bertolt Brecht, fot. Paul Hamann, 1931, Akademie der Künste, Bertolt-Brecht-Archiv, Berlin
  • ALICE'S WONDERLAND

    Have you ever quarreled with the Time or visited a forest where things have no names? The musical performance based on the famous novels by Lewis Carroll. Opening night: 4 March 2023. 

  • THE MISANTHROPE

    Jan Englert stages a classic play by Molière. What is Alcest's misanthropy: an uncompromising commitment to the truth or a doomed uprising against social conventions?

  • THE BOOKS OF JACOB

    Staging the most important novel by Polish Nobel Prize winner Olga Tokarczuk directed by Michał Zadara. 

  • THE DECALOGUE

    An iconic work of Polish cinema, rethought thirty-five years after its creation. Wojciech Faruga directs The Decalogue by Krzysztof Kieślowski and Krzysztof Piesiewicz. 


  • MARY STUART

    Grzegorz Wiśniewski returns to the classic drama about human passions interwoven in a ruthless machinery of history and intrigue.

  • MÜNCHHAUSEN FOR ADULTS

    Maciej Wojtyszko directs his own play about Baron von Münchhausen, a famous adventurer and swindler.


  • Solidarity with Ukraine | Солідарні з Україною

    The ensemble of the National Theatre stands in solidarity with the Ukrainians who are fighting for the independence of their homeland.

  • TWELFTH NIGHT, OR WHAT YOU WILL

    Complicated love intrigues and music. Piotr Cieplak directs Twelfth Night, or What You Will, one of Shakespeare's most important comedies.


  • THE CASTLE

    A stage adaptation of the unfinished novel by one of the most important writers of the 20th century, Franz Kafka, directed by Paweł Miśkiewicz.


  • PICNIC AT HANGING ROCK

    The new theatrical version of the Australian prose classics directed by Lena Frankiewicz. In the role of Mrs Appleyard – Ewa Wiśniewska.


  • SNAKE SKIN

    Artur Urbański directs his own play which main character is Ruth Berlau, one of Bertolt Brecht's closest associates and life companions.


  • SNOW

    Staging of the Young Poland movement modernist drama by Stanisław Przybyszewski – Snow directed by Anna Gryszkówna.


  • THREE SISTERS

    One of the most important play in the world drama canon: Three Sisters by Anton Chekhov directed by Jan Englert.


  • AUTUMN SONATA

    A theatrical version of the famous film by Ingmar Bergman directed by Grzegorz Wiśniewski. Danuta Stenka as Charlotte.


  • MOTHER JOAN OF ANGELS

    How does evil arise that we do not understand?Mother Joan of Angles by Iwaszkiewicz directed by Wojciech Faruga. 


  • The National Theatre at Google Cultural Institute

    Virtual exhibition 250 Years of Teatr Narodowy (National Theatre of Poland) is available online at Google Cultural Institute.


Korzystając z serwisu internetowego Teatru Narodowego akceptujesz zasady Polityki prywatności oraz wyrażasz zgodę na używanie plików cookie. Plik cookie możesz zablokować za pomocą opcji dostępnych w przeglądarce internetowej. Aby dowiedzieć się więcej na temat cookie, kliknij tutaj