Aktualności

Co się dzieje w naszych umysłach i sercach? | premiera ORESTEI

06/10/2026

Luk Perceval po raz pierwszy reżyseruje w Teatrze Narodowym. Przygotowuje spektakl Oresteja według własnego scenariusza na motywach trylogii Ajschylosa. Premiera przedstawienia odbędzie się 10 października na dużej scenie Teatru, w Sali Bogusławskiego.

Plakat spektaklu ORESTEJA wg scenariusza i w reżyserii Luka Percevala | autor: Mat Kubaj / Archiwum Artystyczne Teatru Narodowego

Plakat: Mat Kubaj

Wielkie antyczne tematy zespolone ze współczesnym odczuwaniem – powstaje opowieść o cienkiej granicy między miłością a nienawiścią, o winie i karze, zemście i przebaczeniu. Cień wojny trojańskiej jest naszym cieniem. Krąg rewanżów i krwawych odwetów niszczy wszystkich, a najbardziej dzieci, trauma dziedziczona jest przecież od pokoleń.

Luk Perceval, jeden z najważniejszych twórców europejskiego teatru, wraca do najstarszej zachowanej tragicznej trylogii nie po to, by opowiedzieć antyczną historię raz jeszcze. Interesuje go mechanizm, który sprawia, że przemoc nie ustaje wraz z końcem wojny. Wręcz przeciwnie – przenika do naszych domów, do pamięci, języka i relacji międzyludzkich. „Do dziś wciąż najbardziej frapują mnie ludzie i ich próby przetrwania, ramy, których potrzebują, by czuć się bezpiecznie, i ślepe przekonania, którymi się kierują – podkreśla Perceval. – […] Gdziekolwiek spojrzymy, widzimy jaskrawe przykłady tego, jacy powinniśmy być: idealni ludzie o idealnych ciałach, idealnych uśmiechach. Politycy zachowują się tak, jakby byli bogami, a w sporcie mamy jedynie bohaterów – zwycięzców. Nieustannie mierzymy się z wyidealizowanymi obrazami człowieczeństwa. Jednocześnie wywołuje to ogromne przygnębienie, bo ludzie czują się w jakimś sensie niewystarczający, ciągle rozdarci między wszechogarniającym lękiem a przemożnym pragnieniem wolności. Pełni wątpliwości, niepewności, poczucia niespełnienia i tak dalej. Rozpaczliwie poszukujący szczęścia”*.

Oresteja wg scenariusza i w reżyserii Luka Percevala – próby: Karolina Staniec (Kasandra). Fot. Mariia Shulga

Człowiek ze wszystkimi jego wątpliwościami, lękami, zagubieniem i rozpaczą, rodzina, która staje się polem bitwy, i coraz bardziej pogubione społeczeństwo próbujące ustanawiać porządek po kolejnych doświadczeniach chaosu to trzy poziomy naszego uniwersum. Co zrobić, by przestać odpowiadać przemocą na przemoc? Co zrobić, by nie zatracić człowieczeństwa i na nowo stać się wspólnotą? Teatr to dobre miejsce, aby dzielić się naszymi wątpliwościami. Teatr to dobre miejsce, by się wzajemnie wspierać i dodawać sobie odwagi. Od ponad dwóch i pół tysiąca lat.

„Perceval nazwał swoją adaptację «palimpsestem». Czyli tekstem «nadpisanym» na podstawie Ajschylosa i «innych», pod którymi kryją się najpewniej Eurypides ze swoją Ifigenią Aulidzką, Elektrą, Hekabe i Orestesem oraz Sofokles i jego Elektra – zauważa Krzysztof Bielawski. – Paradoksalną cechą tej zmienionej adaptacji jest wierność tekstowi Ajschylosa, którego na scenie podziwiał Sofokles, a całe swoje artystyczne życie naśladował Eurypides. Zaryzykowałbym twierdzenie, że zmiany wprowadzone przez Percevala dorównują tym, które na opowieściach Ajschylosa nadpisywali Sofokles i Eurypides, osiągając zdumiewający efekt uczestnictwa w najdawniejszej tradycji z zaskakującą świeżością”**.

Luk Perceval jest reżyserem teatralnym i operowym, aktorem, wykładowcą, twórcą filmów dokumentalnych, nauczycielem jogi. Urodził się 30 maja 1957 roku w Lommel w Belgii. Studiował aktorstwo w Królewskim Konserwatorium w Antwerpii. W 1984 roku współzałożył niezależną grupę Blauwe Maandag Compagnie, a w 1998 roku został pierwszym dyrektorem artystycznym teatru Het Toneelhuis w Antwerpii, który powstał z fuzji jego zespołu z Koninklijke Nederlandse Schouwburg. Pracował na wielu europejskich scenach, m.in. w berlińskiej Schaubühne, Thalia Theater w Hamburgu, belgijskim NTGent, Narodowym Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie. W swoich inscenizacjach regularnie sięga po klasykę literatury europejskiej, poddając ją adaptacjom i odczytując z perspektywy współczesności. W pracy artystycznej wykorzystuje techniki jogi i medytacji.

*Luk Perceval, Świątynia rozpaczy, przekład: Anita Jachimowicz, autoryzowana wypowiedź Luka Percevala dla Teatru Narodowego publikowana w programie przedstawienia na podstawie wywiadu Andreia C. Șerbana, I am interested in human beings, and in how we try to survive and find peace in life (tłumaczenie na język angielski: Maria Dan), opublikowanego 19.06.2026 w: Capital Cultural, capitalcultural.ro/en.

**Krzysztof Bielawski, „Oresteja” na dzisiaj, tekst publikowany w programie przedstawienia

Spektakl Oresteja na motywach trylogii Ajschylosa wg scenariusza i w reżyserii Luka Percevala. Przekładu scenariusza z języka nagielskiego dokonał Tadeusz Sławek. Scenografię i kostiumy projektuje Annelies Vanlaere, reżyserem światła jest Mark Van Denesse. Muzykę 3D i sound design komponuje Karol Nepelski, za choreografię odpowiada Ted Stoffer. Dramaturżką i asystentką reżysera jest Maja Wisła-Szopińska, asystentką scenografki i kostiumografki – Saskia Hellmann, asystentką reżysera światła – Helena Rakovich, inspicjentem – Krzysztof Kuszczyk. Realizatorami światła są: Bartłomiej Kaczalski, Krzysztof Łukasz Stefan, Zbigniew Szulim, realizatorami dźwięku: Hubert Majewski, Mariusz Maszewski, Marek Szymański.

Na scenie zobaczymy Ewę Bukałę w roli Elektry, Aleksandrę Justę jako Klitajmestrę, Karolinę Staniec jako Kasandrę. W roli Hekuby występuje Danuta Stenka, w roli Ifigenii – Hanna Wojtóściszyn. Chorusem jest Mariusz Bonaszewski (gościnnie), Agamemnonem i Orestesem – Robert Czerwiński, a Ajgistosem – Cezary Kosiński.

Patronat Honorowy